راهنمای خرید سازهای کوبه‌ای و بادی: هنگ درام، تنبک، ملودیکا، سازدهنی و ریکوردر

آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵ · نویسنده: تیم فروشگاه ایران مجوز

همه نمی‌خواهند با پیانو یا گیتار شروع کنند. گاهی دنبال سازی هستی که بدون ماه‌ها آموزش صدای خوش بدهد، گاهی ساز کوچکی برای کلاس موسیقی کودک می‌خواهی و گاهی سازی که در جیب جا شود. سازهای کوبه‌ای و بادی دقیقاً همین‌جا به کار می‌آیند. این راهنما کمک می‌کند بین هنگ درام، تنبک، دف، ملودیکا، سازدهنی و ریکوردر، سازی را انتخاب کنی که با هدف و بودجه‌ات جور باشد.

مقایسهٔ سریع سازها

سازنوعسختی شروعمناسب برای
هنگ درامکوبه‌ای فلزی، ملودیکبسیار آسانمدیتیشن، یوگا، بداهه‌نوازی، هدیه
تنبککوبه‌ای پوستی ایرانیمتوسط تا سخت (نیاز به استاد)موسیقی سنتی ایرانی، همراهی با گروه
دفکوبه‌ای قاب‌دارمتوسطموسیقی عرفانی و گروه‌های دف‌نوازی
ملودیکابادی کلاویه‌دارآسانکودکان، کلاس ارف، تمرین نت‌خوانی
سازدهنیبادی زبانه‌ایآسان برای شروع، عمیق برای حرفه‌ایبلوز، فولک، همراهی با گیتار
ریکوردربادی چوبی/پلاستیکیآسانآموزش مدرسه، اولین ساز کودک

هنگ درام (هندپن)

هنگ درام سازی فلزی و کاسه‌ای شکل است که از دو نیم‌کرهٔ فولادی ساخته می‌شود و با دست نواخته می‌شود. روی سطح بالایی چند ناحیهٔ کوک‌شده هست و هر ناحیه یک نت می‌دهد. چون نت‌ها در یک گام هماهنگ چیده شده‌اند، تقریباً هر ترکیب ضربه‌ای خوش‌صداست؛ برای همین کسی که هیچ‌وقت ساز نزده هم از روز اول می‌تواند با آن ملودی بسازد. نام «Hang» در اصل نام تجاری سازندهٔ سوئیسی این ساز بود و نام عمومی آن «هندپن» است، اما در ایران بیشتر با همان نام هنگ درام شناخته می‌شود.

به چه چیزی دقت کنم؟

  • گام (Scale): گام، حال‌وهوای ساز را تعیین می‌کند. گام‌های مینور مثل ر مینور (D minor) آرام و کمی غمگین‌اند و برای مدیتیشن و بداهه‌نوازی محبوب‌اند.
  • تعداد نت: مدل‌های رایج ۹ نت دارند که برای شروع کافی است. نت بیشتر یعنی امکان ملودی‌سازی بیشتر.
  • جنس و پوشش: بدنهٔ استیل در برابر زنگ‌زدگی مقاوم‌تر است و نگهداری ساده‌تری دارد. پوشش نیترید ظاهری تیره و یکدست می‌دهد و پوشش‌های تیتانیومی و رنگی بیشتر از نظر ظاهر متفاوت‌اند.
  • کیفیت کوک: مهم‌ترین چیز این است که نت‌ها دقیق کوک باشند و صدا کشیده و تمیز بماند. پیش از خرید، صدای نمونه را بشنو.

هنگ درام‌های موجود در فروشگاه

همهٔ مدل‌های ما از آرشا، سازندهٔ ایرانی هنگ درام، هستند که به خاطر قیمت مناسب میان هنرجوها طرفدار زیادی دارد:

همهٔ مدل‌ها را در دستهٔ هنگ درام ببین.

نمی‌دانی کدام هنگ درام صدای دلخواهت را دارد؟ از فرم مشاورهٔ رایگان یا دکمهٔ تلگرام صفحهٔ محصول بپرس تا مشاورهٔ رایگان و صدای نمونه بگیری.

تنبک و دف

تنبک (تمبک یا ضرب) اصلی‌ترین ساز کوبه‌ای موسیقی کلاسیک ایرانی است و دف، ساز قاب‌دار کهنی است که در موسیقی عرفانی و گروه‌های دف‌نوازی جایگاه ویژه‌ای دارد. برخلاف هنگ درام، این دو ساز به آموزش منظم و تکنیک انگشت‌گذاری نیاز دارند و بهتر است زیر نظر استاد شروع شوند.

نکته‌های کامل انتخاب تنبک (جنس چوب، پوست، اندازهٔ دهانه) را در راهنمای خرید سازهای ایرانی نوشته‌ایم.

ملودیکا (پیانیکا)

ملودیکا سازی بادی با کلاویهٔ پیانوست: در ساز می‌دمی و با فشار کلیدها نت می‌سازی. یاماها ملودیکاهای خودش را «پیانیکا» می‌نامد. این ساز سبک است، برق نمی‌خواهد و کودک هم‌زمان با چیدمان کلاویه آشنا می‌شود؛ برای همین در کلاس‌های ارف و موسیقی مدرسه بسیار رایج است.

  • ۳۲ کلید یا ۳۷ کلید؟ ۳۲ کلید برای ملودی‌های آموزشی کافی است؛ ۳۷ کلید وسعت بیشتری دارد و برای ملودی‌های کامل‌تر و هنرجوی بزرگ‌تر بهتر است.
  • دهانی کوتاه یا لولهٔ بلند: با لولهٔ بلند ساز را روی میز می‌گذاری و با دو دست می‌نوازی؛ برای کودکان و تمرین نشسته راحت‌تر است.

مدل‌ها: یاماها P-32D (۳۲ کلید) و یاماها P-37D زرشکی (۳۷ کلید). همهٔ ملودیکاها

سازدهنی

سازدهنی یکی از کوچک‌ترین سازهای دنیاست که با دمیدن و مکیدن هوا نت می‌دهد. شروعش ساده است، اما نوازندهٔ حرفه‌ای با تکنیک‌هایی مثل خم کردن نت (Bending) صداهای بسیار احساسی در بلوز، فولک و راک می‌سازد.

  • دیاتونیک (۱۰ سوراخ): در یک کلید کوک شده؛ ارزان‌تر و رایج‌ترین انتخاب برای شروع، بلوز و همراهی با گیتار. برای شروع معمولاً کلید «دو» (C) پیشنهاد می‌شود.
  • کروماتیک: با دکمهٔ کناری همهٔ نیم‌پرده‌ها را می‌دهد؛ مناسب جاز، موسیقی کلاسیک و ملودی‌هایی که در یک کلید نمی‌مانند.

مدل‌ها: هوهنر Remaster Harp برای شروع و هوهنر کروماتیک Larry Adler 48 (۱۲ سوراخ، سه اکتاو) برای نوازندهٔ جدی. همهٔ سازدهنی‌ها

فلوت ریکوردر

ریکوردر معمولاً اولین ساز بادی کودکان در مدرسه است: ارزان، سبک و با صدای قابل‌کنترل. ریکوردرهای آموزشی دو سیستم انگشت‌گذاری دارند: آلمانی که چند نت اول را ساده‌تر می‌کند و باروک (انگلیسی) که در ادامهٔ مسیر کوک دقیق‌تری می‌دهد. پیش از خرید از معلم بپرس کلاس با کدام سیستم کار می‌کند.

مدل‌ها: ریکوردر سوپرانو یاماها YRS-23 (سیستم آلمانی، بدنهٔ سه‌تکه) و یاماها YRS-20PG. همهٔ سازهای بادی

کدام را انتخاب کنم؟

اگر…پیشنهاد ما
سازی برای آرامش و مدیتیشن می‌خواهی و موسیقی نخوانده‌ایهنگ درام
دنبال هدیه‌ای خاص و ماندگار هستیهنگ درام آرشا (مدل رنگی یا استیل)
عاشق موسیقی سنتی ایرانی هستی و کلاس می‌رویتنبک یا دف
برای کودک دبستانی ساز اول می‌خواهیریکوردر یا ملودیکا ۳۲ کلید
گیتار می‌زنی و می‌خواهی ساز دوم داشته باشیسازدهنی دیاتونیک
جاز یا ملودی‌های کامل با همهٔ نیم‌پرده‌ها می‌نوازیسازدهنی کروماتیک

نگهداری و لوازم جانبی

  • هنگ درام: با دست تمیز بنواز و بعد با دستمال نرم و خشک پاک کن. ضربهٔ جسم سخت یا افتادن ساز ممکن است کوک را تغییر دهد. پایهٔ هنگ درام سناتور و دوربافت هنگ درام را ببین (لوازم جانبی هنگ درام).
  • تنبک و دف: پوست به رطوبت و گرما حساس است؛ ساز را در کیف و دور از بخاری و آفتاب نگه دار.
  • سازهای بادی: بعد از هر بار نواختن رطوبت داخل ساز را خارج کن، دهانی را جدا بشوی و خشک کن و ساز را در جعبه‌اش بگذار.

سوالات متداول

برای نواختن هنگ درام باید موسیقی بلد باشم؟

نه. نت‌های هنگ درام در یک گام هماهنگ کوک شده‌اند و تقریباً هر ترکیب ضربه‌ای خوش‌صداست؛ از روز اول می‌توانی آزادانه بنوازی. برای پیشرفت، ریتم‌های پایه و تکنیک ضربه را یاد بگیر.

فرق هنگ درام استیل و نیترید چیست؟

بدنهٔ استیل در برابر زنگ‌زدگی مقاوم‌تر است و صدای روشن و پرطنینی دارد. پوشش نیترید ظاهری تیره و یکدست می‌دهد و از فلز محافظت می‌کند. برای انتخاب نهایی، صدای نمونه‌ها را مقایسه کن.

هنگ درام را با چوب یا مضراب می‌شود زد؟

نه. هنگ درام با انگشت و کف دست نواخته می‌شود و ضربهٔ جسم سخت می‌تواند به سطح و کوک ساز آسیب بزند.

برای کودک دبستانی ملودیکا بخرم یا ریکوردر؟

هر دو مناسب‌اند. ملودیکا کلاویهٔ پیانو دارد و برای آشنایی با کیبورد و نت‌خوانی عالی است. ریکوردر ارزان‌تر و سبک‌تر است. معمولاً بهتر است همان سازی را بخری که کلاس مدرسه با آن کار می‌کند.

سازدهنی دیاتونیک بخرم یا کروماتیک؟

برای شروع، بلوز، فولک و همراهی با گیتار سازدهنی دیاتونیک ۱۰ سوراخ کافی و ارزان‌تر است. اگر جاز یا ملودی‌هایی با همهٔ نیم‌پرده‌ها می‌نوازی، سازدهنی کروماتیک لازم است.

تنبک را بدون استاد می‌شود یاد گرفت؟

شروع با ویدیو ممکن است، اما تنبک تکنیک‌های ظریفی دارد که بدون استاد اغلب اشتباه جا می‌افتد. پیشنهاد ما دست‌کم چند جلسه کلاس حضوری در شروع است.

هنگ درام چه لوازمی لازم دارد؟

کیف یا کاور برای حمل و محافظت از خراش، و پایه برای نواختن طولانی و راحت. یک دستمال نرم هم برای تمیز کردن بعد از نواختن کافی است.

راهنماهای دیگر: پیانو دیجیتال · گیتار · تجهیزات استودیویی · سازهای ایرانی · کیبورد و ارنجر · لوازم جانبی