Lyrics Review Standards
What the Lyrics Council Checks
در بررسی شورای ترانه دفتر موسیقی چه نکاتی مورد توجه قرار می گیرد؟
استانداردهای ترانه برای گرفتن مجوز چیست؟ بخشی از پرسشهایی که همکاران ما هر روز دریافت میکنند دربارهٔ ساختار شورای ترانه، روند بررسی، نکات مورد توجه، اصلاحیهها و معیارهای این شوراست. در این نوشته چهار معیار اصلی یعنی وزن، قافیه، ممیزی کلمات و محتوا را توضیح دادهایم. برای آشنایی با کل روند مجوز، صفحهٔ مجوز تکآهنگ و آلبوم را ببینید.

شورای ترانه چه نقشی در مجوز دارد؟

پس از بررسی صلاحیت عوامل تولید، متن ترانه به شورای ترانه دفتر موسیقی میرود. این شورا متن را از نظر ادبی و محتوایی بررسی میکند و نتیجه یکی از این سه حالت است:
- تأیید ترانه بدون تغییر
- تأیید مشروط با اصلاحیه (تغییر یک یا چند کلمه یا بیت)
- رد ترانه
اگر ترانه اصلاحیه بخورد، باید متن اصلاحشده دوباره ارسال شود و در نسخهٔ ضبطشده هم همان تغییرات اعمال شود. به همین دلیل بهتر است متن ترانه پیش از ضبط نهایی بررسی شود.
ترانه معمولاً همراه با مشخصات ترانهسرا ارسال میشود و اگر ترانهسرا شخص دیگری غیر از خواننده باشد، نامهٔ واگذاری ترانه هم لازم است. ناقص بودن این مدارک یکی از دلایل رایج تأخیر پرونده است.
۱. وزن
وزن تنها زمانی معیار قرار میگیرد که شما یک شعر موزون (عروضی) را برای ترانهٔ خود سروده یا انتخاب کرده باشید. در این حالت ایراد وزنی میتواند باعث اصلاحیه شود.
اما بسیاری از ترانهها بر اساس ملودی سروده شدهاند و به جای وزنهای عروضی از وزن موسیقایی پیروی میکنند. چنین ترانههایی با معیار عروض سنجیده نمیشوند و هماهنگی آنها با ملودی اهمیت بیشتری دارد.
یک راه ساده برای سنجش این موضوع، خواندن ترانه با ملودی است. اگر کلمات بهطور طبیعی روی ملودی مینشینند و تکیهها درست ادا میشوند، معمولاً از نظر وزن مشکلی پیش نمیآید. کشیدن یا شکستن غیرطبیعی کلمات برای جا انداختن آنها در ملودی، هم شنونده را آزار میدهد و هم ممکن است ایراد ادبی تلقی شود.

۲. قافیه

قافیه را نمیتوان مانند وزن یک استاندارد قطعی برای صلاحیت ترانه دانست. قافیه و وزن زیبایی شنیداری ترانه را برای مخاطب ایرانی بیشتر میکنند، اما لزوماً معیار قطعی نیستند.
شورای ترانه هم این معیار را با سختگیری گذشته ارزیابی نمیکند و حروف و هجاهای همآوا در انتهای کلمات را میپذیرد. واجآرایی و استفاده از حروف همصدا میتواند شورا را راحتتر برای تأیید اثر متقاعد کند.
آنچه بیش از قافیهٔ کامل اهمیت دارد، انسجام زبان ترانه است. استفادهٔ همزمان از زبان ادبی و زبان محاورهای در یک بیت، یا آوردن کلمهای فقط برای جور شدن قافیه، از نقاط ضعفی است که ممکن است در بررسی دیده شود.
۳. ممیزی کلمات و تعابیر
از جمله کلماتی که ترانه را در معرض ممیزی قرار میدهد، کلماتی با شاخصههای اروتیک است؛ مانند آغوش، بغل، بوسه و لب. هر تعبیر و تصویری که خیال را به سمت جنسی بودن یک رابطه ببرد، ممیزی میشود.
دستههای دیگری که معمولاً ممیزی میشوند:
- کلماتی مثل دیوونه، روانی و لعنتی که دیگر نمیتوان آنها را به معشوق در ترانهٔ عاشقانه نسبت داد
- کلمات با بار سیاسی یا اشاره به رویدادهای سیاسی، آیینی یا تاریخی که خط قرمزهای روز را به طعنه بگیرد
- تعابیر سطحی و عامیانه مانند «قفلی زدی» و «رد دادی»
برخی از این موارد ممکن است فقط در دورهای خاص ممیزی شوند، اما در حال حاضر از نگاه شورای ترانه صلاحیت انتشار ندارند.
پیشنهاد ما این است که پیش از ضبط، فهرست کلمات و تعابیر حساس ترانه را با کارشناس مرور کنید. جایگزین کردن یک کلمه پیش از ضبط هزینهای ندارد، اما پس از ضبط ممکن است به ضبط دوبارهٔ بخشی از آهنگ نیاز داشته باشد.

۴. محتوا

مفهوم و محتوای ترانه میتواند عاشقانه، سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی باشد. هیچکدام از این موضوعات بهخودیخود مشکل ندارند، مگر آنکه وجه منفی آنها برجسته شود.
نمونههایی که معمولاً نظر شورا را جلب نمیکنند:
- ترانهٔ عاشقانهای که عشق مثلثی یا خیانت شدید را به تصویر میکشد
- شعر سیاسی که بحرانهای سیاسی کشور را هدف میگیرد
- مفهوم اجتماعی که هدفش سیاهنمایی است
در مقابل، ترانههایی با نگاه امیدوارانه، تصویرسازی ادبی و پرداخت هنرمندانه به مسائل اجتماعی، معمولاً راحتتر تأیید میشوند. نقد اجتماعی هم اگر با زبان هنری و بدون اغراق بیان شود، شانس بیشتری برای تأیید دارد.
آیا بررسی ترانه سلیقهای است؟
پرسش رایج هنرمندان، که اغلب هم بهدرستی مطرح میشود، این است که چرا معیارهای شورای ترانه مرز مشخصی ندارد و شاید با ترانهها برخورد سلیقهای شود. پاسخ این پرسش ساعتها گفتوگو لازم دارد.
کارشناسان ایران مجوز با تجربهای که در برخورد با انواع ترانه و شیوهٔ بررسی شورا به دست آوردهاند، میتوانند با مشاورهٔ دقیق از هزینههای احتمالی زمانی و مالی شما بکاهند. برای مشاوره به خدمات اخذ مجوز سر بزنید. اگر هم مجوز برای شما ضروری نیست، پخش و نشر جهانی موسیقی بدون مجوز هم امکانپذیر است.
زمان بررسی ترانه هم بخشی از کل زمان مجوز است؛ برای برآورد آن نوشتهٔ زمان اخذ مجوز قطعات موسیقی را ببینید.

هنرمندان
همکاریهای ما
ثبت سفارش و پشتیبانی فقط از طریق تلگرام
برای مشاوره، استعلام قیمت نهایی و ثبت سفارش، در تلگرام ایران مجوز به ما پیام بدهید؛ کارشناسان ما همراهتان هستند.
پیام در تلگرام @Iranmojavezبا توجه به شرایط اقتصادی، پیش از سفارش قیمت نهایی را استعلام بگیرید.



